Các loại cá diệt ấu trùng muỗi có hiệu quả

Theo các nhà khoa học, các loại cá diệt ấu trùng muỗi có hiệu quả là loài cá muỗi, cá bảy màu, cá sóc, cá lê Argentina, cá rô phi, cá chép…

Cá muỗi còn được gọi là cá tuế, có tên khoa học là Gambusia affinis. Cùng với loại cá bảy màu, chúng thuộc họ Poecillidae. Miệng cá được cấu tạo phù hợp với việc tìm kiếm thức ăn trên mặt nước. Loài cá này có nguồn gốc từ Trung Mỹ nhưng do đặc điểm diệt ấu trùng muỗi rất hiệu quả nên chúng đã được đưa đến nhiều vùng khác nhau ở các nước trên thế giới. Cá muỗi có khả năng chịu đựng được sự thay đổi lớn về môi trường như: nhiệt độ, độ ô nhiễm của nguồn nước nhưng thực tế chúng phát triển tốt ở các vùng nước sạch và nhiệt độ ổn định.

Gambusia affinis

Cá muỗi còn gọi là cá tuế (Gambusia affinis) được dùng phổ biến để diệt ấu trùng muỗi 

Cá bảy màu thuộc loài guppy, có tên khoa học là Poecillia reticulata, hình dạng giống như loài cá muỗi và cũng có khả năng tìm kiếm thức ăn ở trên mặt nước. Loài cá này có nguồn gốc từ Nam Mỹ và hiện nay đã trở thành loại cá nước ngọt sống khá phổ biến ở nhiều nơi. Cá bảy màu đã được các nhà khoa học đưa vào sử dụng để diệt ấu trùng muỗi ở nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là tại Nam Mỹ và châu Á. Cá có đặc điểm thích sống ở môi trường có nhiệt độ cao hơn loài cá muỗi và có thể chịu đựng được ở môi trường nước bị ô nhiễm cao. Vì vậy, đây là loài cá được sử dụng để diệt ấu trùng muỗi Culex có hiệu quả nhất vì chúng hay sinh sản ở những vùng nước bị ô nhiễm.

Aplocheilus panchax

Cá bảy màu đã được các nhà khoa học đưa vào sử dụng để diệt ấu trùng muỗi ở nhiều nước trên thế giới

Cá sóc thuộc loài panchax, có tên khoa học là Aplocheilus panchax đẻ trứng bằng đường miệng được tìm thấy ở Ấn Độ, Indonesia, Malaysia và Srilanka. Chúng thường sinh sống, phát triển tại các cánh đồng trồng lúa nước và mương rãnh nước; có khả năng diệt ấu trùng muỗi rất hiệu quả. Loài cá này có thể chịu đựng được ở các nguồn nước bị ô nhiễm và nhiệt độ nước từ 20 – 45oC.

Cynolebias bellotii

Cá lê Argentina có tên khoa học là Cynolebias bellotii. Đây là một trong những loài cá sống, phát triển quanh năm tại Nam Mỹ và châu Phi. Chúng thường không sinh sản được trong môi trường nước ổn định mà chỉ phát triển tại những môi trường mà nguồn nước cứ hai ba tháng hay ít nhất mỗi năm bị cạn một lần. Trứng cá sinh ra sống được trong thời gian nước rút cạn sẽ bị vùi vào đất ẩm có thể tích tụ lại rồi được di chuyển và tản phát ra trong môi trường hơi ẩm. Trứng sẽ nở ra vài giờ sau khi gặp được nước. Mặc dù các nhà khoa học chưa đánh giá một cách cụ thể nhưng trên thực tế loài cá này có hiệu quả trong việc diệt bọ gậy muỗi sinh sống, phát triển ở các thùng đấu là là hố nước được đào lấy đất để đắp nền nhà, làm đường; những nơi khô hạn tạm thời cũng như các cánh đồng lúa nước, các đồng cỏ được tưới nước mà các loài cá khác không thể sinh sống, phát triển được.

ca_ro_phi

Cá rô phi còn được gọi là cá ấp trứng trong miệng Mozambic, có tên khoa học là Oreochronis (Tilapia) mossambicus sinh sống và phát triển ở Đông Phi. Loài cá này thường được nuôi để làm nguồn thực phẩm và có khả năng diệt bọ gậy muỗi ở các cánh đồng lúa nước. Ở nhiệt độ môi trường nước 22oC, cá sinh sản và phát triển rất nhanh và có khả năng sống, sinh sản được cả trong nguồn nước ngọt và nước mặn.

Cyprimus carpio

Cá chép có tên khoa học là Cyprimus carpio. Chúng là nguồn thực phẩm có thể ăn được và dễ dàng nuôi ở các cánh đồng lúa nước, mương rãnh nước hoặc ao, hồ. Đây là một loài các rất khỏe và sống thích ứng được ở những có vùng môi trường nước cạn, có đáy là chất bùn và có cỏ nước mọc rậm rạp. Cá có khả năng sinh sản, phát triển khi nhiệt độ của nguồn nước lạnh ở mức 18oC. Thực tế ghi nhận cá chép con ăn ấu trùng muỗi để sống; cá chép lớn ăn cây lá, cỏ nước và rong tảo nhưng không ăn cây lúa. Một vấn đề đã được các nhà khoa học ghi nhận là cá chép nuôi ngoài tác dụng diệt ấu trùng muỗi, chúng còn có khả năng diệt cả cỏ dại.

Thực tế ghi nhận tại kênh Nhiêu Lộc, Thị Nghè, TP.HCM, có một số loài cá được thả xuống dòng kênh với mục đích làm sạch môi trường nước ở đây nhưng cộng đồng vẫn thiếu ý thức bảo vệ; mặc dù đã có những biển báo cấm đánh bắt cá, người dân vẫn cứ thả cần câu cá để thư giãn và làm nguồn thực phẩm. Dùng các loài cá diệt bọ gậy muỗi là một biện pháp sinh học có hiệu quả nhưng không làm ô nhiễm môi trường như biện pháp hóa học; nếu địa phương nào có điều kiện nên truyền thông giáo dục sức khỏe, vận động cộng đồng người dân xem xét, triển khai ứng dụng biện pháp; không chỉ để biện pháp này mang tính hình thức ghi suông trên các tranh ảnh, áp phích, tài liệu tuyên truyền.

CÔNG TY DIỆT MUỖI THÔNG TÍN